Thiền giúp phát triển sự tập trung cùng nhận thức sáng suốt

Loading...

Ở Tây Tạng, từ “thiền” có cùng nguồn gốc với từ “làm quen với”. Vì thế, khi thiền, ta cố gắng tập cho bản thân quen với những cách nhận thức đúng đắn về thế giới. Ta cũng cố gắng tập cho bản thân quen với cách nhận thức chính xác về thực tế để có thể từ bỏ mọi khái niệm sai lầm cùng các quan điểm tiêu cực.



Thiền giúp phát triển sự tập trung cùng nhận thức sáng suốt
Tập trung ngồi thiền sẽ giúp bạn giảm stress

Thiền không phải là xua đuổi mọi ý nghĩ ra khỏi tâm trí để chìm đắm trong trạng thái trống rỗng. Một tâm trí trống rỗng chẳng có gì hấp dẫn cả. Các ý nghĩ có định hướng có thể giúp ta, nhất là ở cấp độ đầu tiên của thiền. Sau đó, ta cần vượt qua được các giới hạn của khái niệm. Tuy nhiên, đó không phải trạng thái trống rỗng của giấc ngủ. Nó là sự nhận thức trực tiếp, sáng suốt về thực tế.

Trước tiên ta phải lắng nghe sự hướng dẫn cách luyện thiền như thế nào và tập trung vào cái gì. Thiền không phải chỉ là ngồi xếp chéo chân và nhắm mắt. Thiền giúp tâm trí ta tập trung vào một đối tượng tích cực và nuôi dưỡng các quan điểm lành mạnh. Ta cần có được sự hướng dẫn của một sư phụ dày dạn kinh nghiệm để luyện thiền đúng cách.

Thứ hai, ta cần suy nghĩ về những lời chỉ dẫn: ta phải hiểu được một vấn đề trước khi làm quen với nó. Ta có thể thảo luận các bài giảng cùng với bạn bè, sư phụ của mình. Ta cũng có thể ngồi một mình trong tư thế thiền và suy ngẫm về chúng.

Khi đã hiểu được một đề tài, ta có thể để nó thâm nhập vào tâm trí mình bằng cách luyện thiền. Bằng cách tập cho tâm trí mình quen với những quan điểm, nhận thức nào đó – chẳng hạn như tình yêu thương vị tha hay nhận thức sáng suốt về thực tế – chúng sẽ trở thành một phần tự nhiên của ta.

Có một tư thế luyện thiền truyền thống: ngồi xếp chéo chân trên một miếng nệm. Hai vai cân bằng, lưng thẳng đứng như thể ta đang bị kéo lên từ đỉnh đầu vậy. Hai tay đặt trong lòng, ngay bên dưới rốn. Tay phải đặt bên trên tay trái, hai ngón tay cái chạm nhau. Hai cánh tay không được ép sát vào người, cũng không được choãi ra phía trước quá, mà phải ở trong tư thế thả lỏng. Đầu hơi cúi xuống, miệng khép lại, lưỡi áp vào nướu trên.

Mắt khẽ mở để khỏi buồn ngủ nhưng không nhìn vào bất cứ thứ gì cả. Mắt nhìn xuống, tập trung vào đỉnh mũi hay mặt đất phía trước. Thiền được thực hiện hoàn toàn bằng sự tập trung của tâm trí chứ không phải bằng sự tập trung của thị giác. Vì thế, ta không nên thử nhìn bất cứ thứ gì trong lúc luyện thiền.

Tốt nhất ta nên luyện thiền vào buổi sáng trước khi thực hiện các hoạt động hàng ngày, vì đó là lúc tâm trí ta cảm thấy sảng khoái, phấn chấn nhất. Bằng cách tập trung vào các quan điểm tích cực trong lúc luyện thiền vào buổi sáng, ta sẽ tỉnh táo, thư thái hơn trong suốt một ngày dài. Luyện thiền vào buổi tối cũng giúp xoa dịu tâm trí, “thanh lọc” đi những gì đã xảy ra trong ngày trước khi ngủ.

Ban đầu, thời gian luyện thiền không nên quá dài. Hãy chọn khoảng thời gian phù hợp khả năng cũng như hoàn cảnh. Ta cần luyện thiền thường xuyên vì sự tập luyện đều đặn rất cần thiết trong việc giúp ta làm quen với các quan điểm tích cực. Luyện thiền 15 phút mỗi ngày còn có hiệu quả hơn là luyện thiền 3 giờ trong một ngày rồi nghỉ suốt một tuần.

Vì động cơ là cái quyết định những gì ta làm là tiêu cực hay tích cực, vì thế ta cần phải nuôi dưỡng một động cơ tốt trước khi luyện thiền. Nếu bắt đầu mỗi buổi luyện thiền với một động cơ mạnh mẽ, ta sẽ dễ dàng tập trung hơn. Vì vậy, một vài phút trước khi nhập thiền, ta nên nghĩ đến những lợi ích của thiền đối với bản thân cũng như người khác.

Sẽ rất có hiệu quả nếu trước khi luyện thiền, ta nghĩ: “Thật tốt biết bao nếu tất cả mọi người đều được hạnh phúc và thoát khỏi bất hạnh, đau khổ! Mình sẽ biến điều ấy thành hiện thực bằng cách chỉ cho người khác con đường giác ngộ. Nhưng khi tâm trí mình vẫn u mê, tăm tối, thì mình còn không giúp được bản thân, nói gì đến người khác. Vì thế, mình muốn hoàn thiện bổn thân – gột sạch mọi vẩn đục trong tâm trí và phát triển tiềm năng – để có thể giúp đỡ mọi người. Vì lý do này, mình sẽ luyện thiền, vốn là một bước đi không thể thiếu trên con đường giác ngộ .”

Các con nên biết rằng dù ta đã từng dạy về nhiều trạng thái nhập thiền, nhưng chúng chỉ thuộc hai loại là tạo ra sự thanh thản và phát triển nhận thức sâu sắc.

Theo Huệ Minh